Je nieuwe auto heeft waarschijnlijk meer vermogen, meer functies en meer sensoren dan je ooit zult gebruiken. Dat is niet omdat de fabrikant zo gul is. Het is omdat die hardware er sowieso in zit en pas achteraf, via een abonnement, wordt vrijgeschakeld. Wat vroeger een optie was die je bij aankoop afrekende, is nu een knop die je maandelijks moet blijven betalen om aan te laten staan.
Het Nederlandse consumentenprogramma Radar kreeg dit jaar opvallend veel klachten van kijkers die er pas na een gratis proefperiode achter kwamen dat navigatie-updates of connected diensten alleen nog werken met een los abonnement. Een Toyota-rijder noemde het "van de zotte" dat dit niet gewoon bij de aankoopprijs inbegrepen is. Hij staat niet alleen.
Tesla veranderde zijn duurste optie in een abonnement
Het duidelijkste voorbeeld komt van Tesla. Full Self-Driving was lange tijd een eenmalige aankoop van zo'n 7.500 euro, bovenop de prijs van de auto. Sinds mei 2026 kun je in Europa ook kiezen voor 99 euro per maand. Je betaalt dus niet meer voor een stukje software dat je bezit, maar voor toegang die stopt zodra je opzegt. Nederland keurde de supervised-versie van FSD dit jaar als eerste Europese land goed, wat de keuze tussen kopen en huren voor Nederlandse rijders nu heel concreet maakt.
Volkswagen verkoopt vermogen dat al onder de motorkap ligt
Nog opvallender is wat Volkswagen deed met de ID.3. Sinds augustus 2025 kun je in het Verenigd Koninkrijk 27 extra pk vrijschakelen voor 19 euro per maand, of in één keer afkopen voor 750 euro. De motor die die extra kracht levert, zit al in de auto die je koopt. Je betaalt puur voor de software die hem begrenst of loslaat. Voor merken is dat aantrekkelijk, want één fabricagelijn kan zo meerdere prijsklassen bedienen zonder dat er iets aan het blikwerk verandert.
Mercedes bewees dat de markt dit al jaren accepteert
Volkswagen is niet de eerste die vermogen achter een betaalmuur zet. Mercedes-Benz bood voor de EQE en EQS al in 2022 een functie met de naam Acceleration Increase aan, die de 0-naar-100 tijd met bijna een hele seconde verkort door de motor anders aan te sturen. De eerste versie kostte 1.200 dollar per jaar. Na kritiek kwam er een flexibelere structuur bij: 60 tot 90 dollar per maand, of in één keer afkopen voor ongeveer 1.950 tot 2.950 dollar. Opvallend is dat Mercedes die optie liet staan, ondanks de ophef. Blijkbaar betalen genoeg eigenaren ervoor om het de moeite waard te maken, en dat is precies het signaal waar andere merken op wachtten.
BMW probeerde het met stoelverwarming, en trok het terug
Niet elke proefballon landt goed. BMW kondigde een abonnement aan voor stoelverwarming, een functie die al jaren standaard in de stoel zit ingebouwd. De reactie was zo fel dat BMW de plannen in meerdere markten weer introk. Het verschil met Tesla en Volkswagen is veelzeggend: rijders accepteren eerder een betaalmuur voor iets dat echt nieuwe software of rekenkracht vereist, maar niet voor een verwarmingselement dat al honderd jaar bestaat. Uit onderzoek onder ruim duizend automobilisten in Europa en de Verenigde Staten bleek dat 76 procent principieel geen abonnement op zulke functies wil afsluiten.
Waarom fabrikanten dit toch blijven proberen
De verklaring zit in het verdienmodel. Een auto die je eenmalig verkoopt, levert eenmalig geld op. Een auto die software-functies verhuurt, blijft geld opleveren zolang hij op de weg staat, ook bij de tweede of derde eigenaar. Fabrikanten bouwen al verplichte systemen in die je niet mag uitschakelen, en de volgende logische stap is om optionele functies op dezelfde manier te beheren: op afstand aan, op afstand uit, en terug aan zodra er weer betaald wordt.
Wat dit betekent als je een auto overweegt
Dit speelt niet alleen bij nieuwe auto's. Omdat functies op afstand geactiveerd en gedeactiveerd kunnen worden, kan een abonnement dat de vorige eigenaar had afgesloten, zomaar verlopen zijn zonder dat je dat bij de proefrit merkt. Check dus niet alleen de kilometerstand en het onderhoudsboekje, maar ook welke functies actief zijn en of daar een lopend abonnement bij hoort. Dat geldt zeker voor elektrische auto's, waar software een groter deel van de rijervaring bepaalt dan bij een auto met verbrandingsmotor. Overweeg je toch tweedehands, dan is het goed om te weten waar je verder op moet letten bij een tweedehands EV, want software-abonnementen zijn nog maar één van de verborgen kostenposten.
Dit vraag je de verkoper voordat je tekent
Vraag bij elke auto, nieuw of tweedehands, drie dingen expliciet na. Welke functies werken nu, maar vallen weg na een proefperiode? Welke functies zijn softwarematig begrensd en dus later tegen betaling los te schakelen? En wat kost het om een functie die de vorige eigenaar had geactiveerd, voor jou opnieuw aan te zetten? Een verkoper die deze vragen niet kan beantwoorden, verkoopt je een auto waarvan hij zelf niet precies weet wat hij doet. Reken bij de aanschafprijs dus niet alleen de brandstof of stroom mee, maar ook de abonnementen die je straks nodig hebt om alles te laten werken wat je al dacht te hebben gekocht.