Tien jaar lang verdween de knop uit de auto. Eerst ging de radio, daarna de airco, en uiteindelijk zelfs de ruitenwisserhendel: alles verhuisde naar een scherm in het midden van het dashboard. Fabrikanten bespaarden er geld mee en konden pronken met een strak, leeg dashboard. Euro NCAP, de organisatie die nieuwe auto's test op veiligheid, trekt daar nu aan de handrem. Uit de eerste testresultaten onder het nieuwe protocol van 2026 blijkt dat knoppen weer meetellen voor je sterrenbeoordeling, en dat niet elke fabrikant daar al klaar voor is.
Wat Euro NCAP precies test
Euro NCAP publiceerde de resultaten op 12 oktober 2026 vanuit Leuven. Onder het nieuwe protocol moeten vijf functies rechtstreeks met een fysieke knop te bedienen zijn: de richtingaanwijzers, de ruitenwissers en -sproeiers, het alarmlicht, de claxon en de eCall-noodknop. Zitten die verstopt in een menu op het touchscreen, dan levert dat minder punten op voor de deelscore bedieningselementen, en die telt mee in de uiteindelijke sterrenbeoordeling.
Programmadirecteur Dr. Aled Williams van Euro NCAP legt uit waarom knoppen weer belangrijk zijn: "Our latest protocols reward the intelligent use of physical buttons and controls, as this can reduce driver distraction." Vrij vertaald: goed geplaatste knoppen leiden je minder af dan een scherm waar je eerst doorheen moet navigeren voor je iets simpels als de ruitenwisser aanzet.
Audi en Kia doen het voorbeeldig, XPENG niet
Drie auto's stonden in deze testronde centraal: de Audi Q7, de Kia EV2 en de XPENG X9. Alle drie kregen ze vijf sterren, maar de verschillen in de deelscore voor bedieningselementen zijn groot. De Audi Q7 scoort in totaal 90% op dat onderdeel: 100% voor de essentiële rijtaken en 80% voor comfort en infotainment. Audi bracht bewust fysieke knoppen en schakelaars terug in het model, en die keuze wordt nu beloond met een topscore. Ook de Kia EV2 scoort uitstekend op bedieningselementen, al maakt Euro NCAP daarvan geen exact percentage bekend.
De XPENG X9 is het tegenovergestelde verhaal. Deze Chinese elektrische MPV steunt sterk op een centraal touchscreen voor basisfuncties en haalt daardoor maar 20% op het onderdeel essentiële bedieningselementen, tegenover de volle 100% van de Audi. Wil je onderweg je ruitenwisser of alarmlicht bedienen, dan moet je in de X9 eerst door een schermmenu heen.
Vijf sterren zegt dus niet meer alles
Dat is de interessantste conclusie uit deze testronde: een auto met vijf sterren kan intussen alsnog slecht scoren op een specifiek onderdeel zoals bediening. De XPENG X9 bewijst dat een topscore op botsveiligheid een zwakke knoppenlayout kan compenseren. Wil je weten hoe een auto echt presteert op dat vlak, dan moet je verder kijken dan het aantal sterren en de deelscores erbij pakken. Euro NCAP publiceert die scores per onderdeel op zijn eigen site, naast de bekende sterrenbeoordeling.
Voor jou als koper is dat relevanter dan het lijkt. Autoverzekeraars en leasemaatschappijen kijken naar de sterrenbeoordeling bij het bepalen van premies en restwaarde, maar die ene score dekt dus niet alles. Twee auto's met evenveel sterren kunnen in de praktijk heel verschillend aanvoelen achter het stuur. De ene geeft je in een fractie van een seconde grip op de ruitenwisser, de andere laat je eerst door een menu scrollen terwijl de regen al op de voorruit valt.
Deze knoppendiscussie past in een breder plaatje. Eind 2025 kondigde Euro NCAP al aan dat het testprotocol van 2026 de grootste herziening ooit zou worden. Secretaris-generaal Dr. Michiel van Ratingen zei destijds dat Euro NCAP zijn sterbeoordelingscriteria voortaan elke drie jaar herziet, met als doel minder verkeersdoden en minder zwaargewonden op de weg. De knoppeneis van dit jaar is daar een concreet en zichtbaar gevolg van. Ook systemen die de bestuurder in de gaten houden vallen onder diezelfde herziening, net als een systeem in je nieuwe auto dat je niet zomaar kunt uitzetten.
Niet de enige nieuwe eis in je volgende auto
Fysieke knoppen zijn niet het enige waarmee nieuwe auto's rekening moeten houden. Zo moeten knipperende remlichten binnenkort verplicht zijn bij hard remmen, en staat afleiding achter het stuur sowieso hoog op de agenda bij toezichthouders. Ook de politie checkt steeds vaker of je met je telefoon rijdt, zoals blijkt uit de nieuwe flitspaal die daarop let. De knoppeneis van Euro NCAP komt dus niet uit de lucht vallen: afleiding is al een paar jaar het centrale thema in verkeersveiligheid.
Zo check je dit zelf bij de volgende proefrit
Ga je binnenkort een nieuwe auto proefrijden, dan is dit zomaar de makkelijkste test die je zelf kunt uitvoeren. Probeer de ruitenwissers, het alarmlicht en de claxon te bedienen zonder naar het scherm te kijken. Moet je daarvoor eerst door een menu heen, dan is de kans groot dat je daar tijdens het echte rijden ook even niet op de weg let. Lukt het blind, met een knop die je voelt zonder te kijken, dan heeft de fabrikant precies gedaan waar Euro NCAP dit jaar punten voor geeft.