Nederland telt inmiddels zo'n veertig focusflitsers, verspreid over provinciale wegen en drukke stadsroutes. Die camera's doen iets wat een gewone flitspaal niet kan: ze zien of je tijdens het rijden een telefoon in je hand houdt. Het Openbaar Ministerie plaatste er eind februari nog een in Flevoland, en het totale aantal groeit door naar vijftig. Voor automobilisten verdwijnt daarmee langzaam het excuus dat er hier toch geen camera stond.
Wat een focusflitser precies is
Een focusflitser is een verplaatsbare camera die controleert of een bestuurder een telefoon, tablet of los navigatiesysteem vasthoudt. De paal staat gemiddeld twee maanden op dezelfde plek, meestal langs drukke N-wegen of wegen in de bebouwde kom, en verhuist daarna naar een andere locatie. Dat maakt hem anders dan de systemen die je al kende. De flexflitser handhaaft alleen op snelheid, en de MONOcam controleert weliswaar ook op telefoongebruik maar staat er maar een paar uur en alleen als er een agent in de buurt is. De focusflitser draait dagen achtereen, zonder dat er iemand naast staat.
Waar de eerste focusflitsers al staan
De allereerste focusflitser van Nederland stond op de Ypenburgse Stationsweg in Den Haag, aanvankelijk alleen als proef voordat er daadwerkelijk boetes uit rolden. Inmiddels staan de camera's onder meer in Noord-Holland en Flevoland, en de politie kiest bewust voor wegen waar veel verkeer samenkomt met fietsers en voetgangers. Dat is niet toevallig: juist op die plekken is een moment van afleiding het gevaarlijkst. Elke paar maanden verkast een paal naar een nieuwe locatie, zodat het aantal N-wegen en drukke stadswegen dat ooit gecontroleerd wordt, steeds verder toeneemt.
Hoe de camera je telefoon herkent
De techniek achter de camera is met kunstmatige intelligentie getraind om een handgebaar met een telefoon te onderscheiden van bijvoorbeeld een hand op het stuur. Het systeem fotografeert elk voertuig dat passeert en filtert daarna zelf de beelden eruit waarop een bestuurder mogelijk iets vasthoudt. Dankzij infrarood werkt het systeem ook in het donker en bij fel tegenlicht, momenten waarop een gewone camera vaak niets bruikbaars vastlegt. Belangrijk detail: een telefoon in een houder mag je nog gewoon bedienen, en dat geldt ook voor een ingebouwd navigatiescherm. Alleen het vasthouden van het toestel is strafbaar, dus een broodje eten of een sigaret vasthouden levert geen bekeuring op, hoe onverstandig dat ook is.
De camera deelt overigens niet automatisch boetes uit. Het systeem maakt eerst een selectie van mogelijke overtredingen, waarna een beoordelaar van het CJIB elke foto handmatig bekijkt. Ziet die persoon geen telefoon in de hand, dan verdwijnt de foto zonder gevolgen. Pas na een menselijke check gaat er een acceptgiro naar de kentekenhouder.
Dit kost een boete in 2026
Los van de nieuwe camera's stijgen de boetebedragen dit jaar sowieso. Rijden met je telefoon in de hand kost in 2026 440 euro, tegenover 430 euro vorig jaar en nog maar 240 euro in 2020, blijkt uit het overzicht van de nieuwe boetebedragen van de ANWB. Fietsers met een telefoon in de hand betalen 170 euro. Andere veelvoorkomende bedragen:
- Door rood rijden: 320 euro, plus 9 euro administratiekosten
- Bumperkleven bij snelheden tot 80 km/u: vanaf 380 euro
- 20 km/u te hard op de snelweg: 229 euro
- Parkeren op een gehandicaptenplek: 500 euro
Dat rijden door rood ondanks alles gewoon doorgaat, blijkt ook uit de cijfers over roodlichtnegatie die we eerder bespraken. Blijkbaar wegen boetes voor sommige bestuurders nog altijd niet op tegen tijdwinst, en daar hoopt het kabinet met de focusflitser verandering in te brengen. De verhoging van boetebedragen heeft overigens ook een simpele budgettaire reden: de hogere tarieven moeten mede het begrotingstekort bij het ministerie van Justitie en Veiligheid verkleinen. Dat geld vloeit deels terug in nieuwe flitspalen en trajectcontroles, dus wie een boete krijgt, betaalt in feite mee aan de volgende camera.
Waarom de handhaving nu zo hard wordt aangedraaid
Uit onderzoek van kennisinstituut SWOV blijkt dat driekwart van de automobilisten weleens een telefoon gebruikt achter het stuur, en afleiding door een smartphone geldt als een van de drie belangrijkste oorzaken van dodelijke ongelukken. De cijfers van het CJIB laten zien dat de aanpak effect heeft: in 2024 kregen 165.408 bestuurders een bekeuring voor het vasthouden van een telefoon, in 2025 liep dat op naar 248.020, waarvan ruim 73.000 dankzij een focusflitser. Diezelfde onwil om je aan de regels te houden zie je terug bij automobilisten die een 30 km/u-zone massaal negeren: pas als de pakkans echt stijgt, verandert het gedrag.
Dit verandert er verder voor jou achter het stuur
Reken er niet op dat je een focusflitser kunt vermijden door de vaste locaties te onthouden, want de palen verhuizen juist om dat te voorkomen. Hou je telefoon dus in een houder als je hem tijdens het rijden wilt gebruiken, en laat hem anders in je tas of jaszak liggen. Er verandert dit jaar wel vaker iets voor automobilisten, van boetebedragen tot kentekenregels. Wat er op 1 juli voor automobilisten veranderde geeft een goed beeld van hoe snel die regels dit jaar worden aangescherpt. De focusflitser past in diezelfde lijn: minder incidentele controles, meer continue handhaving, en een overheid die duidelijk maakt dat ze het menens is met verkeersveiligheid.