In de eerste vier maanden van 2026 deelden politie en handhavers 2.584.526 verkeersboetes uit. Dat zijn er 13 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Vooral het aantal bekeuringen voor bellen achter het stuur en door rood rijden loopt hard op. De cijfers van het ministerie laten precies zien waar het misgaat op de Nederlandse weg, en het patroon is duidelijker dan je zou verwachten.
Opvallend is dat de stijging niet gelijk over alle overtredingen verdeeld is. Sommige categorieën groeien met een paar procent, andere schieten in een paar maanden tijd met tientallen procenten omhoog. Dat verschil vertelt iets over waar de politie de afgelopen tijd bewust op is gaan letten, en welke camera's er inmiddels bij staan.
Door rood rijden stijgt harder dan alles anders
Van alle overtredingen valt de stijging bij door rood rijden het meest op. In de eerste vier maanden van dit jaar kregen 80.548 automobilisten een boete voor het negeren van een rood verkeerslicht. Vorig jaar waren dat er in dezelfde periode 59.772, een toename van bijna 35 procent. Dat is geen kleine verschuiving.
Verkeerskundigen wijzen op drukkere kruispunten en op chauffeurs die net dat ene lichtje nog willen halen voordat de file weer vastloopt. Wat ook meespeelt: gemeentes hebben de afgelopen jaren meer kruispunten uitgerust met roodlichtcamera's, vooral op plekken waar eerder ongelukken gebeurden. Meer camera's betekent automatisch meer geconstateerde overtredingen, ook als het rijgedrag zelf niet per se is verslechterd.
De focusflitser ziet precies wat je handen doen
De grootste boosdoener rond telefoongebruik is de focusflitser, een camera die specifiek controleert of een bestuurder een telefoon vasthoudt. In totaal registreerde de politie dit jaar al 134.752 gevallen van telefoongebruik achter het stuur, waarvan 79.014 via zo'n focusflitser. Er staan nu 40 van deze camera's langs Nederlandse wegen, en dat aantal groeit door naar 50.
Het apparaat werkt simpel maar effectief: een hoge camera boven de rijbaan filmt recht in de auto en herkent automatisch een telefoon in de hand. Waar een agent in een auto een overtreder makkelijk kan missen, mist een focusflitser bijna niets. Dat verklaart voor een groot deel waarom het aantal bekeuringen zo hard stijgt, terwijl niemand met zekerheid kan zeggen of Nederlanders daadwerkelijk vaker bellen dan een jaar geleden.
Een beeld van een focusflitser wordt trouwens niet automatisch een boete. Een medewerker beoordeelt eerst of er echt een telefoon in beeld staat, voordat de bekeuring de deur uitgaat. Twijfelgevallen, zoals een hand die toevallig langs het gezicht beweegt, worden er handmatig uitgefilterd. Toch komt er weleens een boete ten onrechte binnen, en daar kun je gewoon bezwaar tegen maken bij het CJIB.
Snelheid en gordel blijven de vertrouwde boosdoeners
Ondanks alle aandacht voor telefoons en rood licht blijft snelheid verreweg de grootste categorie: 1.806.028 beschikkingen in vier maanden tijd, tegen 1.677.994 vorig jaar. Dat is nog steeds veruit het grootste deel van alle verkeersboetes samen. Ook het niet dragen van een gordel groeide, van 10.701 naar 11.594 gevallen, een stijging van 8,3 procent.
Sommige automobilisten blijven de 30 km/u-zones onderschatten, precies het probleem dat we eerder al beschreven. Nieuw dit jaar is een categorie die vorig jaar amper bestond: 17.728 overtredingen in nul-emissiezones, de gebieden in binnensteden waar oude dieselbestelbusjes en -vrachtwagens niet meer welkom zijn.
Waarom de handhaving nu ineens zoveel feller is
De stijgende cijfers staan niet op zichzelf. Vorig jaar stierven 759 mensen in het Nederlandse verkeer, het hoogste aantal in bijna twintig jaar, zoals we eerder al schreven. Die cijfers zetten de politiek onder druk om zichtbaar in te grijpen, en extra camera's zijn dan de snelste knop om aan te draaien.
Vanaf 1 januari zijn de meeste verkeersboetes bovendien met gemiddeld 10 euro omhooggegaan, volgens cijfers van de Rijksoverheid. De combinatie van hogere boetes en meer camera's zorgt voor een dubbele klap: wie wordt gepakt, betaalt meer, en de kans om gepakt te worden is groter dan ooit.
Bij herhaling kost het meer dan alleen geld
Een enkele boete voor bellen achter het stuur of door rood rijden raakt vooral je portemonnee. Bij herhaling wordt het serieuzer. Bestuurders die binnen korte tijd meerdere zware overtredingen op hun naam krijgen, kunnen door het CBR worden opgeroepen voor een onderzoek naar hun rijgeschiktheid, en in het uiterste geval verliezen ze tijdelijk hun rijbewijs. Verzekeraars kijken bovendien steeds vaker mee: een dossier vol bekeuringen kan bij de volgende poliswijziging zomaar een hogere premie opleveren.
Voor beginnende bestuurders ligt de lat nog lager. Wie binnen de eerste vijf jaar na het halen van het rijbewijs te vaak in de fout gaat, loopt sneller tegen een vorderingsprocedure aan dan een ervaren automobilist met een schone staat van dienst.
Zo voorkom je zelf een van deze boetes
De makkelijkste manier om uit de statistieken te blijven is voor de hand liggend, maar blijkbaar niet vanzelfsprekend: leg je telefoon in de houder of in je tas voordat je start, niet los op je schoot. Check bij een druk kruispunt liever twee tellen extra of het licht al op oranje springt in plaats van nog snel door te rijden. En trek gewoon je gordel aan, ook voor een ritje van vijf minuten naar de supermarkt.
Vanaf 1 juli moeten nieuwe auto's bovendien knipperende remlichten hebben bij noodstops, weer een maatregel die inspeelt op diezelfde verkeersveiligheid. Wie zelf alert blijft, hoeft zich in elk geval geen zorgen te maken over een van de 2,5 miljoen boetes die dit jaar al zijn uitgedeeld.